210 80.60.098
ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΣ ΙΑΤΡΟΣ

ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΣ ΙΑΤΡΟΣ

Τι είναι γενικος οικογενειακος ιατρος;

Σε όλα τα σύγχρονα και πλέον εξελιγμένα συστήματα υγείας ο Γενικος Οικογενειακος Ιατρος είναι ο ιατρός στον οποίο αναφέρεται κάθε άτομο για οποιοδήποτε θέμα της υγείας του, ανεξάρτητα από τη φύση του προβλήματος, το φύλο του, την ηλικία και κάθε άλλο χαρακτηριστικό.

Αν λάβουμε υπ’ όψιν τον διεθνώς ισχύοντα ορισμό για την υγεια (WHO) ως «η κατάσταση της πλήρους σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας του ατόμου και όχι μόνο η απουσία νόσου ή αναπηρίας», αντιλαμβανόμαστε την ευρύτητα της ειδικότητας και του ρόλου του Γενικου Οικογενειακου Ιατρου.

Ποιες όμως είναι οι δυνατότητες και ποια τα όρια αυτής της ειδικότητας; Είναι ο Γενικος Οικογενειακος Ιατρος ένας «παν-ιατρός», ικανός να διαχειρίζεται κάθε πρόβλημα υγείας μόνος του;

Όχι. Ο Γενικος Οικογενειακος Ιατρος μέσα από την εκπαίδευση της ειδικότητας του έχει αποκτήσει γνώσεις και έχει αναπτύξει δεξιότητες που του επιτρέπουν να κινείται αποτελεσματικά προς όφελος των ασθενών στους ακόλουθους άξονες:

  • Αναγνωρίζει και εντοπίζει τα προβλήματα υγείας του ασθενούς που έχει αναλάβει, σε συσχέτιση (όπου αυτό απαιτείται και έχει εφαρμογή) με το οικογενειακό του περιβάλλον, τον κοινωνικό του περίγυρο και τη δημόσια υγεία. (Π.χ. φυματίωση και άλλα μεταδοτικά νοσήματα, ψυχικές διαταραχές που έχουν αμφίδρομη επίπτωση με άλλα άτομα του στενού και του ευρύτερου περιβάλλοντος, ζωοανθρωπονόσοι όπως η λεϊσμανίαση και ο εχινόκοκκος, επαγγελματικά νοσήματα κλπ).
  • Προβαίνει σε διαγνωστικές διαδικασίες πέρα από το ιστορικό και την κλασική κλινική εξέταση, στις οποίες έχει εκπαιδευτεί κατά τη διάρκεια της ειδικότητας (π.χ. διενέργεια βιοχημικών και αιματολογικών εξετάσεων, χρώση και μικροσκόπηση βιολογικών δειγμάτων από αίμα, ούρα, πύον, εγκεφαλονωτιαίο υγρό, γυναικολογική εξέταση με λήψη επιχρισμάτων για εξετάσεις, οφθαλμολογική εξέταση και μέτρηση ενδοφθάλμιας πίεσης με χρήση σχισμοειδούς λυχνίας, ακτινογραφίες και υπερηχογραφήματα).
  • Διεξάγει επείγουσες θεραπευτικές παρεμβάσεις σε οξείες καταστάσεις όπως η καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση σε περίπτωση καρδιακής ανακοπής, διατήρηση της αιμοδυναμικής σταθερότητας σε περίπτωση σοκ, ελευθέρωση του αεραγωγού σε περίπτωση ασφυξίας από οποιαδήποτε αιτία, υποστήριξη πολυτραυματία σε τόπο ατυχήματος κλπ.
  • Διεξάγει ελάσσονες επεμβατικές πράξεις όπως συρραφή τραύματος, διάνοιξη και παροχέτευση αποστήματος, αφαίρεση δερματικού σπίλου, διαγνωστική ή εκκενωτική παρακεντηση κοιλιας ή θωρακα, οσφυονωτιαια παρακεντηση, αφαίρεση ξένου σώματος από τον οφθαλμικό βολβό κλπ.
  • Θεραπευτική αντιμετώπιση και παρακολούθηση μιας ευρείας σειράς από απλές παθολογικές καταστάσεις.
  • Συνεργασία με εξειδικευμένους ιατρούς άλλων ειδικοτήτων όπου απαιτείται, έχοντας πάντα την ευθύνη της ομαλής και ορθολογικής συνέχειας κάθε θεραπείας, ώστε αυτή να έχει τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα, να μην παρεμβαίνει αρνητικά σε άλλα προβλήματα υγείας που τυχόν έχει ο ασθενής και οι όποιες παρενέργειες της θεραπευτικής αγωγής να είναι ελάσσονες, σε σχέση με το συνολικό όφελος του ασθενούς.
  • Επιμέλεια της πρόληψης με την ευρεία έννοια σε όλα τα επίπεδα (εμβολιασμοί, αγωγή υγείας για το κάπνισμα, τον τρόπο ζωής, τη διατροφή κλπ, προστασία αδύναμων ατόμων όπως ΑΜΕΑ, παιδιά (booling), εξαρτημένοι ασθενείς, μετανάστες, συμβολή σε κοινωνικές δράσεις για προστασία του περιβάλλοντος, καταστολή επιδημιών και περιορισμό ζωοανθρωπονόσων).

Έτσι ο Γενικος Οικογενειακος Ιατρος δεν υποκαθιστά κανένα γιατρό οποιασδήποτε άλλης ειδικότητας. Αντίθετα βρίσκεται σε στενή συνεργασία με όλες τις άλλες ειδικότητες προς όφελος του ασθενούς.

Ποιες είναι οι ομοιότητες και ποιες οι διαφορές ανάμεσα στο Γενικο Οικογενειακο Ιατρο και τον Παθολόγο;

Ο Παθολογος:

  • Είναι εξειδικευμένος στην ειδικότητα της Παθολογιας, ευρύτατη ειδικότητα, που δικαίως αποκαλείται «η μητέρα της Ιατρικής». Έχει αρμοδιότητα να ασχολείται με «παθολογικά νοσήματα», ανεξάρτητα από την περιπλοκότητα και τη σοβαρότητά τους. Το εύρος των παθολογικών νοσημάτων με τα οποία ασχολείται ο Παθολογος, εκτείνεται μέχρι τα υψηλής διαγνωστικής δυσκολίας προβλήματα και αυτά για οποία απαιτούνται ειδικές θεραπευτικές παρεμβάσεις.
  • Δεν έχει εκπαιδευτεί και συνεπώς δεν έχει κανένα επαγγελματικό δικαίωμα να ασχολείται με προβλήματα χειρουργικής παθολογίας (χειρουργικά, ορθοπαιδικά, ουρολογικά, γυναικολογικά κλπ), ψυχιατρικά, παιδιατρικά.
  • Δεν έχει εκπαιδευτεί και συνεπώς δεν έχει κανένα επαγγελματικό δικαίωμα να προβαίνει σε παρακλινικές και εργαστηριακές πράξεις (βιοχημικές εξετάσεις, μικροσκόπηση βιολογικών δειγμάτων κλπ).
  • Δεν έχει εκπαιδευτεί και συνεπώς δεν έχει κανένα επαγγελματικό δικαίωμα να προβαίνει σε επεμβατικές πράξεις (συρραφή τραύματος, διάνοιξη-παροχέτευση αποστήματος, αφαίρεση σπίλου ή υποδορίου ογκιδίου κλπ).

Ο Γενικος Οικογενειακος Ιατρος

Έχει λάβει μερική εκπαίδευση στην Παθολογία. Συνεπώς έχει αρμοδιότητα να ασχολείται με απλά παθολογικά νοσήματα. Για πιο εξειδικευμένα προβλήματα και νοσήματα, συνεργάζεται με Ειδικο Παθολογο, ή γιατρους άλλων ιατρικών ειδικοτήτων.

  • Ασχολείται ομοίως σε πρωτοβάθμιο επίπεδο (απλά περιστατικά μέχρι κάποιου σημείου που του επιτρέπουν με ασφάλεια οι γνώσεις και η εμπειρία του) με νοσήματα άλλων ιατρικών ειδικοτήτων όπως είναι η χειρουργική, οφθαλμολογία, γυναικολογία, ΩΡΛ, ορθοπαιδική, ψυχιατρική, παιδιατρική, καρδιολογία και έχει δικαίωμα να διεξάγει απλές επεμβατικές πράξεις που εμπίπτουν σε αυτές τις ειδικότητες.
  • Έχει εκπαιδευτεί στη διενέργεια εργαστηριακών εξετάσεων και έχει δικαίωμα να διατηρεί στο ιατρείο του συσκευές και μηχανήματα που επιτρέπουν διαγνωστικές εξετάσεις που εμπίπτουν στις ειδικότητες της βιοπαθολογίας (μικροβιολογία) και ακτινολογίας.

Στη θέση που έχει ο Γενικος Οικογενειακος Ιατρος σε ένα σύγχρονο και συμβατό με τα Ευρωπαϊκά Πρότυπα σύστημα υγείας, αναφέεται το κείμενο της WONCA (Παγκόσμιος Οργανισμός Γενικης Ιατρικης), που περιγράφει τα κύρια χαρακτηριστικά της ειδικότητας, το ρόλο του γενικου ιατρου και περιγράφει τις βασικές δεξιότητες του ιατρου γενικης και οικογενειακης ιατρικης.

Το κείμενο εκπονήθηκε για λογαριασμό ου Ευρωπαϊκού τμήματος της WONCA από τους Justin Allen (Διευθυντής Μεταπτυχιακής Εκπαίδευσης στη Γενικη Ιατρικη, Κέντρο Μεταπτυχιακής Ιατρικης Εκπαδίδευσης του πανεπιστημίου Leicester του Ηνωμένου Βασιλείου) και τους καθηγητές Bernard Gay (Γαλλία), Harry Crebolder (Ολλανδία), Jan Heymann (Βέλγιο), Igor Svab (Σλοβενία) και Paul Ram (Ολλανδία).

Το κείμενο αυτό αποσκοπεί στο να πιέσει τις χώρες της Ευρώπης να συμπλεύσουν σε μια κοινή γραμμή εκπαίδευσης της κομβικής για τα συστήματα υγείας ειδικότητας της Γενικης Ιατρικης, ώστε κάθε Γενικος Ιατρος να μπορεί να εργασθεί σε ΚΑΘΕ χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όχι μόνο αυτό, αλλά και κάθε χώρα που στοχεύει στην είσοδό της στην ΕΕ, πρέπει να εναρμονίζεται με αυτή τη γραμμή εκπαίδευσης.

Αυτός ο κοινός προσανατολισμός δεν είναι τυχαίος. Έχει αποδειχθεί ότι χώρες με σύστημα υγείας που βασίζεται πάνω στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας δομημένη με κομβική ειδικότητα τη Γενικη Οικογενειακη Ιατρικη, έχουν καλύτερα αποτελέσματα στην υγεία του πληθυσμού, με μικρότερες δαπάνες.

Εκτός από την εκπαίδευση των ειδικευομένων στη Γενικη Οικογενειακη Ιατρικη, απαιτείται και εκπαίδευση των ασθενών, αλλά και των ιατρών, στην κατανόηση του ρόλου, του γνωστικού αντικειμένου και των δεξιοτήτων και συνεπώς των επαγγελματικών δικαιωμάτων που έχει ένας γενικος οικογενειακος ιατρος.

Έτσι σύμφωνα με την τοποθέτηση της WONCA ο γενικος οικογενειακος ιατρος:

  1. Αποτελεί το πρώτο σημείο επαφής του πολίτη με το σύστημα υγείας. Ο γενικος οικογενειακος ιατρος έχει αρμοδιότητα να ασχολείται με κάθε πρόβλημα υγείας ενός ασθενούς σε πρωτοβάθμιο επίπεδο, ανεξάρτητα από το φύλο την ηλικία και άλλα χαρακτηριστικά του ατόμου.
  2. Κάνει ορθολογική χρήση των πόρων υγείας σε συνεργασία με άλλους επαγγελματίες του χώρου.
  3. Εξετάζει ολιστικά το πρόβλημα της υγείας του ατόμου με βάση τον ορισμό του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας που τονίζει ότι «υγεία είναι η πλήρης σωματική, ψυχική, και κοινωνική ευεξία του ατόμου και όχι μόνο η απουσία νόσου ή αναπηρίας».
  4. Είναι υπεύθυνος για τη μακροχρόνια συνέχιση της οποιασδήποτε θεραπευτικής αγωγής, μέσα από δομημένη επικοινωνία γιατρού-ασθενή.
  5. Έχει ειδική διαδικασία λήψης αποφάσεων που βασίζεται σε στατιστικές παραμέτρους όπως είναι η επίπτωση και ο επιπολασμός διαφόρων νοσολογικών καταστάσεων στην κοινότητα.
  6. Διαχειρίζεται ταυτόχρονα τα οξέα όσο και τα χρόνια προβλήματα των ασθενών του.
  7. Διαχειρίζεται ασθένειες που εμφανίζονται με μη ειδικό και διαφοροποιημένο τρόπο, στα πρώιμα στάδια της εμφάνισής τους, παρεμβαίνοντας άμεσα, όποτε αυτό είναι απαραίτητο.
  8. Προάγει γενικά την υγεία και την ευεξία μέσα από κατάλληλες παρεμβάσεις.

Σύμφωνα με την παραπάνω περιγραφή, ο Γενικος Οικογενειακος Ιατρος είναι κύρια, ολιστικά, σφαιρικά και διαχρονικά υπεύθυνος για την υγεία και την ευεξία των ατόμων που έχουν αναφερθεί σε αυτόν, ώστε κάθε άτομο που έχει στην ευθύνη του να έχει το καλύτερο δυνατό επίπεδο σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής υγείας, με τη μικρότερη διαχείριση ανθρωπίνων και άλλων πόρων.

Author Info

iatreio

No Comments

Post a Comment